Czy ktoś tu jeszcze Tęskni za Żydem?

Wczoraj na facebooku zapowiedziałem, że na warszawskim Powiślu namaluję napis Tęsknię za Tobą Żydzie. Ma to sfilmować francuska telewizja Arte, która chce opowiedzieć o stosunku Polaków do Żydów. Chyba naiwnie sądzą, że pokażą coś pozytywnego. Komentarze, jakie pojawiły się pod tą zapowiedzią sprawiły, że zacząłem wątpić.

To co przeczytałem pod tą zapowiedzią napełniło mnie zgrozą. Festiwal nienawiści, niechęci, podejrzeń, oskarżeń i braku zaufania. A przede wszystkim wzajemnej pogardy. Nie tylko do mnie, ale do siebie nawzajem.

Oczywiście zaczyna się od standardowego obrażania mnie:

Screen Shot 2016-04-26 at 14.31.07 copy

Screen Shot 2016-04-26 at 14.19.38 copy

Wraca standardowa śpiewka o tym, że robię to dla lansu i kariery – bo przecież jakie mogą być inne intencje

Screen Shot 2016-04-26 at 14.22.39 copy

Oczywiście chodzi o to, że jestem z żydowskiej telewizji.

Screen Shot 2016-04-26 at 14.30.10 copyScreen Shot 2016-04-26 at 14.32.08 copy

Wesprzyj Fundację Dziennikarską mediumpubliczne.pl

Jest też zwykła antysemicka nagonka uzupełniona kłótnią w stylu straganu:

Screen Shot 2016-04-26 at 14.36.11 copy

13091671_10208600592519891_528928747_o 13112568_10208600592959902_601152644_o

Screen Shot 2016-04-26 at 14.35.01 copy

Były i lepsze kawałki ale autorzy się pomiarkowali i usunęli. Pojawia się oczywiście wątek palestyński i izraelski:

Screen Shot 2016-04-26 at 14.29.09 copy

Screen Shot 2016-04-26 at 14.21.04 copy

No i jest też głos żydowski, który jest równie bolesny:

hamasowiec

A więc jestem antysemitą!? – tak pisze na swoim wallu Norbert. Na moim powściąga fantazję i pisze:

Screen Shot 2016-04-26 at 14.40.08 copy

Screen Shot 2016-04-26 at 14.19.30 copy

Screen Shot 2016-04-26 at 14.35.53 copy

Screen Shot 2016-04-26 at 14.32.48 copy

Screen Shot 2016-04-26 at 14.39.10 copy

Pojawia się zwykły hejt z obu stron:

Screen Shot 2016-04-26 at 14.33.37 copy

Pojawiają się też pseudonaukowe wyjaśnienia Polaków o tym, jak to Polacy ratowali Żydów i Żydzi powinni być im wdzięczni:

Screen Shot 2016-04-26 at 14.20.34 copy Screen Shot 2016-04-26 at 14.28.15 copy Screen Shot 2016-04-26 at 14.31.45 copy

A w końcu zwyczajne groźby:

Screen Shot 2016-04-26 at 14.39.25 copy

I wreszcie smutny wniosek:

Screen Shot 2016-04-26 at 14.39.53 copy

 

I co mam teraz zrobić? Telewizja Arte poprosiła mnie o namalowanie napisu Tęsknię, by przypomnieć tę akcję sprzed kilku lat. Co mam im teraz pokazać? Hest przecież gorzej niż kilka lat temu. Dziś mamy dla siebie już tylko niechęć, pogardę i nienawiść. A ja jestem lanserem, który żeruje na Żydach lub idiotą, który im służy.

Do tego doszliśmy…

 

Tęsknię za Tobą Żydzie

– było moim prywatnym olbrzymim projektem. Prowadziłem go jako polski katolik – starając się wypowiedzieć na głos moje polskie strachy, ignorancję, wstyd i żal, jakie odczuwam w kontekście żydowskiej przeszłości. Przeszłości, o której przed 2000 rokiem nie wiedziałem nic, a o której zacząłem się dowiadywać, gdy świat dowiedział się o Jedwabnem. Z oszołomieniem czytałem kolejne książki, które opowiadały o świecie nieznanym, zapomnianym, wymazanym z pamięci. Potem trafiłem na wydany w 2005 roku wstrząsający pamiętnik otwockiego Żyda Calela Perechodnika pt. Spowiedź. To jest arcydzieło literatury faktu – polskiej literatury faktu, chciałoby się powiedzieć, gdyż napisane wspaniałą polszczyzną w 1944 roku w Warszawie. Jadnak czy mamy prawo określać tę książkę mianem „polskiego arcydzieła”? Dziś myślę, że my, Polacy, musimy to prawo stale nabywać: ucząc się całej skomplikowanej prawdy jaka wiąże się z Zagładą Żydów – i uznając ją za swoją niepowetowaną stratę.

Dla Polaków synonimem słowa Zagłada powinno być słowo Utrata.

Po Sąsiadach Grossa od razu wiedziałem, że sprawa Jedwabnego będzie najistotniejszym punktem na mapie współczesnej polskiej tożsamości, nie wiedziałem tylko jeszcze, jak się do Jedwabnego zabrać. Co zrobić. Będąc tam w 2002 roku zrozumiałem, że Jedwabne to czarna dziura, która zassie polską mentalność „narodową”, uwikła ją, skoncentruje wokół siebie i będzie powoli rozrywać. Ale dopiero książka Perechodnika dała mi konieczną emocję i intymną relację do historii Żydów. Sprawiła, że poczułem więź. To byli moi ludzie. Perechodnik był moim bratem. Zabranym.

W 2005 roku kupiłem krzesło i baranią skórę. Położyłem na nim żydowską Jarmułkę, pojechałem do Otwocka, znalazłem dom Calela i zrobiłem sobie przed nim zdjęcie. Ja, a obok mnie krzesło dla Calela. Człowieka, którego chciałbym poznać, uścisnąć, porozmawiać. Człowieka, którego nigdy nie spotkam, gdyż spłonął razem z Warszawą.

 

Magda. Mława
Magda. Mława

Później zrobiłem takich zdjęć całą masę. Krzesło stawiałem w miejscach jakoś związanych z polskimi Żydami, za każdym razem ze zdziwieniem odkrywając ich ślady. W sztetlach, przed ruinami mykw i synagog. W pustce.

Hanna. Cieszyn
Hanna. Cieszyn

Tak, zrobiłem też jedno w Białymstoku…

Na urodziny w 2009 roku moja żona wręczyła mi bilet do Izraela. Powiedziała przy tym: Betlej, tak dużo czasu poświęcasz Żydom, że powinieneś pojechać i ich poznać osobiście. To było bardzo mądre i okazało się wielkim odkryciem. Izrael mnie olśnił, wydał mi się drugą Polską. Mentalność Żydów, jedzenie Żydów, targowiska, gościnność, religijność to wszystko tchnęło Polską. Jeśli dodać do tego jeszcze, że wielu starych ludzi mówiło wprost, że są z Polski, a młodych, że wystąpiło o paszport polski, można pojąć, że poczułem się jak w domu. Domu utraconym.

W kawiarni w Tel Awiwie napisałem na ścianie tak: I miss you, Jew. I miss you in Poland. In all these small villages and big cities. You left a vacuum there. Both in space and my heart. I just want you to know that. Polak.

Screen Shot 2014-06-09 at 3.22.37 PM

Gdzie jesteśmy z tym dziś? W latach 30tych ubiegłego stulecia.

Te moje napisy to nie była prawda. Albo inaczej. To była tylko moja prawda.

Smutno. Naprawdę smutno.

Tęsknię za Tobą, Żydzie! to moja wielka porażka.

Screen Shot 2014-06-30 at 2.25.22 PM

Wesprzyj autora Chcesz napisać polemikę? Wyślij swój tekst na kontakt@mediumpubliczne.pl
Czy zgadzasz się z tezą artykułu? NieTak (Ocena: +8, liczba głosów: 16)
Loading...
Główne zdjęcie artykułu oraz inne użyte w artykule pochodzą z biblioteki zdjęć Rafała Betlejewskiego