Czekasz na księcia z bajki? To już nie te czasy. Czas na „Antyksiężniczki” – prawdziwe historie twórczyń własnych losów

Argentyńskie wydawnictwo Chirimbote wydało kolekcję książek „Antyksiężniczki”, które opowiadają historie kobiet walczących o swoją wolność i będących dokładnym przeciwieństwem klasycznych księżniczek, czekających na to, aż uratuje je piękny książę na białym koniu…

Nadia Fink, autorka książek mówi: „Chcieliśmy opowiedzieć o kobietach z historią. Które nie są piękne tylko zewnętrznie, ale których prawdziwe piękno kryje się w ich wnętrzu i w ich historii. W trakcie tworzenia książek, właściwie dla żartu zaczęliśmy nazywać je „antyksiężniczkami”. Zdaliśmy sobie sprawę, że te kobiety stoją dokładnie w opozycji do tradycyjnych księżniczek”.

Frida Cahlo. Fot. z Wikimedia Commons

W serii ukazały się już m.in. historie Fridy Kahlo, meksykańskiej malarki, Violety Parra, chilijskiej pieśniarki i poetki, Juany Azurduy, boliwijki walczącej o wolność swojego kraju, Clarice Lispector, brazylijskiej pisarki i dziennikarki, Mercedes Sosa i Gildy, argentyńskich piosenkarek oraz Marii Eleny Walsh, argentyńskiej pisarki, poetki i kompozytorki.

W tych opowieściach nie ma żab, które trzeba pocałować, aby zamieniły się w księcia  z bajki, nie ma złych macoch, zgubionych pantofelków, czarodziejek, które magiczną mocą uwodzą mężczyzn. Są za to kobiety wolne, samodzielne, waleczne, z wielkimi ideami i marzeniami, bohaterki swoich własnych historii i miejsc, w których dorastały. Autorka książek mówi, że głównym jej celem było przełamanie stereotypów na temat kobiet i mężczyzn, aby pokazać już najmłodszym dzieciom, że możliwe są różne opcje życia. Nie każda dziewczynka musi być księżniczką, nie każdy chłopiec musi być żołnierzem.

Violeta Parra. Fot. z cultura.gob.ci

Portrety trzech wielkich kobiet Ameryki Łacińskiej można znaleźć na półkach księgarni między wszechobecnymi disneyowskimi księżniczkami, wróżkami i lalkami Barbie. Fink nie chce zdetronizować bezradnych księżniczek, które marzą tylko o ślubie z księciem i balach w pięknych sukniach, ale chce pokazać najmłodszym czytelnikom, że istnieją również inne, prawdziwe kobiety, które tworzą, są siłą napędową swojego społeczeństwa, są aktywne i kreatywne.

Te wyjątkowe książeczki wyróżniają się pięknymi barwami i przyciągają uwagę niezwykłymi ilustracjami wykonanymi przez Pitu Sáa. Czytelnik spotyka się tu z konkretnymi informacjami na temat bohaterek, historiami prawdziwych, silnych kobiet, które zakwestionowały stereotypowe myślenie o płci. Przesłanie jest jasne: zwycięska walka przeciwko niesprawiedliwości, ruch, aktywność, siła.

Wesprzyj Fundację Dziennikarską mediumpubliczne.pl

Historie opowiadają o gustach, ubraniach, codziennych przyjemnościach, smakach i kolorach życia tych kobiet, ale przede wszystkim o ich walce o sprawiedliwość, wolność, miłość, marzenia. W tle zaś rysuje się interesujący obraz kultury latynoamerykańskiej. W przeciwieństwie do tradycyjnych bajek – to historie prawdziwych kobiet, nie wymyślonych, ugłaskanych i bezradnych księżniczek. Żadna z nich nie czekała, aż nagle jakimś cudem pojawi się ktoś, kto zmieni ich życie – potrafiły zrobić to same. Bajki o księżniczkach zwykle przedstawiają stereotypowy model kobiety pasywnej. Poza tym zwykle rozgrywają się w kulturze europejskiej, która nie ma nic wspólnego z realiami życia w Ameryce Łacińskiej.

Juana Azurduy. Fot. z latecno.com.ar

Nadia Fink jest dziennikarką i pisarką. Kolekcja „Antyksiężniczki” to jej debiut. Pracuje w redakcji prestiżowego argentyńskiego pisma polityczno – kulturalnego „Sudestada”. To właśnie tam narodził się pomysł na serię. Fink przygotowywała artykuł o Fridzie Kahlo i Violecie Parra i zaczęła zastanawiać się, jak mogłaby opowiedzieć historie tych kobiet najmłodszym. Zależało jej na pokazaniu dziewczynkom i chłopcom nowych, niestereotypowych modeli, jak mówi: „luster, w których mogliby się przeglądać i zobaczyć też siebie samych”.

Niemałym wyzwaniem było w umiejętny sposób opowiedzieć dzieciom trudne historie kobiet, które wiele w swym życiu wycierpiały i które nie mają typowego, bajkowego happy endu. Fink nie chciała w żaden sposób zbagatelizować ich historii, a równocześnie opowiedzieć o nich dzieciom w sposób prosty i przystępny.  W książce Fridzie towarzyszy sympatyczny piesek, Violeta ma gadatliwego ptaka, a Juana używa szabli, dzięki której mali czytelnicy poznają jej dzieje. Niezwykle pomocne i wyraziste są również ilustracje książek, które czasami mówią więcej niż 1000 słów.

Zarówno Frida, jak i Violeta przeżyły trudne historie miłosne, obie próbowały odebrać sobie życie (Violeta popełniła samobójstwo, Frida miała za sobą kilka prób samobójczych), obie nie dożyły 50 –tki. Ich życie to nie typowe, pogodne historie, które opowiada się dzieciom. Jednak Nadia Fink potrafiła zrobić to w sposób bardzo umiejętny, unikając dramatyzmu i nie ukrywając kontrowersyjnych tematów z życia artystek. Na przykład w bajce o Violetcie, sławnej chilijskiej pieśniarce wędrownej pisze o jej pierwszym mężu Lusie – „chciał mieć żonę, która będzie siedzieć w domu”  i dlatego w końcu opuścił Violetę, bo ta podróżowała po całym kraju śpiewając. O wolnym związku Fridy i Diego Rivera pisze „ciągle byli razem, ale kochali też innych ludzi”. Nic bardziej odległego od typowych bajek, w których książę nigdy nie opuściłby księżniczki, a ta nigdy nie ruszyłaby się z zamku, żeby podróżować i śpiewać.

“Antyksiężniczki” są czymś świeżym i nowym wśród szerokiej gamy ogólnodostępnych książek dla dzieci. Ich nowatorskość opiera się na niespotykanym w bajkach realizmie.  W książce o Violetcie Parra znajdujemy m.in. historię o tym, jak piosenkarka nie miała się w co ubrać na jeden ze swoich pierwszych koncertów. „Do Violety nie przybyła żadna wróżka, żeby podarować jej piękną suknię”, wyjaśnia autorka.  W zamian za to opisuje jak problem rozwiązała matka Violety szyjąc jej suknię z zasłony okiennej.

Kolejna rzecz, która tak wyróżnia „Antyksiężniczki” spośród innych książek dla dzieci to ta, że nie skupiają się one na życiu uczuciowym i romantycznym bohaterek, ale na dziełach ich życia. Na przykład w bajce o Fridzie znajdziemy reprodukcje jej obrazów wraz z opisem. Bajka o Violetcie opowiada o jej podróżach, podczas których zebrała i dała nowe życie twórczości ludowej Chile.

Ponadto książki zawierają serię ćwiczeń, zadań i gier, które zachęcają młodych czytelników i inspirują do tworzenia własnej, szeroko pojętej sztuki. Autorka otrzymała wiele prac, które powstały po lekturze „Antyksiężniczek” – rysunków, prac ceramicznych, a nawet strojów.

Nie pozostaje nam nic innego, jak niecierpliwie czekać, kiedy te niesamowite książki zostaną wydane na polskim rynku…
Źródła:
http://www.elclubdeloslibrosperdidos.org/2015/12/antiprincesas-libros-infantiles-para.html

http://www.enfemenino.com/feminismo-derechos-igualdad/las-antiprincesas-libros-infantiles-chirimbote-s1556376.html

http://www.bbc.com/mundo/noticias/2015/09/150901_cultura_cuentos_antiprincesas_vs

http://www.latercera.com/noticia/antiprincesas-y-antiheroes-libros-infantiles-que-combaten-los-estereotipos-de-genero/

 

red. Natalia Wilk-Sobczak
Chcesz napisać polemikę? Wyślij swój tekst na kontakt@mediumpubliczne.pl
Czy zgadzasz się z tezą artykułu? NieTak (Ocena: +4, liczba głosów: 4)
Loading...